تفاوت بین حافظه رم DDR4 و DDR3 در چه مواردی ست؟

  • زمان مطالعه: ۱۴ دقیقه
  • نویسنده : زهرا غلامحسینی
  • شنبه ۱۲ شهریور ۱۴۰۱
  • ۱۳۷ بازدید

تفاوت رم DDR4 و DDR3 چیست؟ DDR3 بهتر است یا DDR4؟

پیش از این که رم دی دی آر 4 عرضه شود، رم DDR3 بود که به جای فناوران اصلی خریداران رم به مشتریان ارائه شد. با این حساب وقتی که هاینکس از اولین ماژول 128 گیگابایتی با تراکم زیاد مبتنی بر 8 گیگابایت فناوری DDR4 اطلاع داد، فناوری قبلی با سرعت کم جایگاه خود را از دست داد و قیمت آن به شدت کاهش پیدا کرد و رفته رفته این جایگاه به DDR4 تعلق پیدا کرد که رم دی دی آر فور از عملکرد بهتری برخوردار است. این فناوری عملکرد خوبی داشته و تقریبا تمام کاربران و خریداران بازار، این فناوری را به جای  DDR3  انتخاب می‌نمایند. در این مطلب از تاپ رایان درباره‌ی فرق عمده بین رم DDR4 و DDR3 صحبت خواهیم کرد. در ادامه راجع به قیمت، سرعت و... صحبت خواهیم کرد. پس بدون اتلاف وقت مبحث مربوط به موضوع " تفاوت رم DDR4 و DDR3 چیست؟ DDR3 بهتر است یا DDR4؟ " کامل بخوانید. همچنین اگر قصد خرید رم لپ تاپ، رم کامپیوتر، حافظه SSD و سایر قطعات مربوطه را دارید بر روی لینک هر کلمه کلیک کنید. 

حافظه رم چیست؟

این حافظه‌های رم در معمولی‌ترین حالتشان، یک حافظه با دسترسی تصادفی هستند که به کمک سخت افزار فیزیکی در سیستم شما قرار میگیرند. این حافظه می‌تواند داده‌های شما را نگهداری کند. اطلاعات سیو شده در حافظه رم در هر موقعی به هر ترتیبی اکتیو بوده و قابل خواندن و همچنین نوشتن هستند. این بدان معناست که حافظه‌ی رم، موقع پردازش اطلاعات عملکرد بهتری می‌تواند داشته باشد و بسیار سریع‌تر از حافظه‌ی داخلی عمل می‌کند.

حافظه رم با فناوری دی دی آر 3 سومین نسل از چیزی است که امروزه با اسم SDRAM یا حافظه دسترسی تصادفی هم دوره و فعال می‌شناسیم. با این حساب، از وقتی که رم DDR4 در سال 2014 عرضه شد، به ندرت کاربران برای خرید رم DDR3 اقدام می‌کردند و نرخ فروش آن داخل بازار کاهش چشمگیری در طولانی مدت داشت.

مثلا اغلب فناوری‌های جدید، حافظه رم DDR4 با جمعی از خاصیت‌ها و پیشرفت‌های جذاب نسبت به نسل پیشین خود ارائه شده است. سرعت در این فناوری زیاد شده و ظرفیت آن نیز بیشتر از قبل گردیده است. کیفیت ساخت خوبی برای حافظه رم DDR4 در نظر داریم. باید با دقت بیشتری به بعضی از تفاوت‌های پیچیده میان این دو ماژول حافظه رم داشته باشیم.

تفاوت بین DDR4 و DDR3 در چیست؟

مشهودترین و اولین فرق میان حافظه رم DDR3 و DDR4 در گره پین آنهاست. هنگامی که حافظه رم DDR3 در سال 2007 معرفی گردید، با یک گره 240 پین همراه شده بود که برای مادربردهای نسل قبل طراحی گردید و در دسترس کاربران قرار گرفت.  پس، افرادی که قصد خرید حافظه رم بهبود یافته را دارند، این افزایش به چه معنایی خواهد بود. در اخر، این روند به این معناست که حافظه رم دی دی آر 4 با مادربردهای دی دی ار 3 سازگاری نخواهند داشت و همین موضوع باعث شده تا هزینه زیادی برای هر فرد که می‌خواهد از دی دی آر 3 به دی دی آر 4 ارتقا پیدا کند، ضعف این رم دقیقا همینجاست.

از سویی دیگر، طول این دو رم  DDR مختلف، تغییری پیدا نکرده و حدودا هر کدام ۱۳۳ میلی‌متر طول دارند، یعنی توسعه دهندگان باید فواصل میان هر پایه را با ۰.۱۵ میلی‌متر کاهش روبرو کنند تا ۴۸ پین اضافی فناوری DDR4 بتواند روی آن قرار بگیرد. ارتفاع میان 2 ماژول موقع برداشتن هیت سینک، نیز یکم بیشتر از 1 میلی‌متر میان این دو فناوری تفاوت دارد. ولی با هیت سینک‌های دائما در حال تغییر، که این روزها، تولیدکنندگان روانه بازار می‌کنند، برای عده‌ای از مردم مثل یک مصرف کننده، هیچ تفاوتی در دنیای واقعی ایجاد نمی‌کند. بدون اینکه ظاهر این فناوری را در نظر بگیریم، می‌توانیم بعضی از تفاوت‌های فنی بیشتری را که حافظه رم  4DDR  و  3DDR با یکدیگر دارند را بررسی کنیم و در ادامه به شما توضیح دهیم. 

اختلاف ولتاژ

هر دو حافظه دی دی ار 4 و دی دی آر 3 در حوزه میزان ولتاژ، بسیار متفاوت از یکدیگر عمل می‌کنند. مانند تمام مولفه‌های سخت افزاری، حافظه رم برای کار، مقدار مشخصی  انرژی نیاز دارد. حافظه رم دی دی آر 3 در وقت استفاده به ولتاژ 1.5 ولتی احتیاج دارد در صورتی که حافظه رم نسل‌های جدید با 1.2 ولت انرژی کار می‌کند. در یک مقیاس بزرگتر، این موضوع می‌تواند به عنوان 15 وات اختلاف معنی گردد.

از لحاظ کاربری روزانه این امر بی ربط به بعضی از موضوعات تلقی می‌شود. با این حساب برای کامپیوترهای بزرگتری که سرورهایی با هزاران ماژول جدا از هم دارند این 15 وات اضافی در هر شاخه باعث به زیادتر شدن انرژی شود. به جز این مورد، حافظه رم‌ها که با ولتاژ کم هستند، پایدارتر عمل کرده و در ساخت یک ماشین در حال اجرا کارآیی بیشتری خواهد داشت. 

مثالی برای درک بهتر

پردازنده حافظه رم را در نظر بگیریم، سرعت کلاک سخت افزار باید تحلیل فنی هر سخت افزاری باشد که مهم تلقی شده و   مورد بررسی قرار می‌گیرد. در اغلب موارد، علاوه بر این که، بر کارآیی و عملکرد سخت افزار تاثیر دارد، بلکه روی قیمت هم تاثیر خواهد گذاشت. در مقایسه با رم  DDR3، حافظه رم DDR4 فرق خیلی زیادی در کلاک ساعت دارد، ولی قبل از این که آن را توضیح بدهیم، لازم به ذکر است که، کلاک چیست و چگونه بر روی عملکرد شما تاثیر می‌گذارد؟ همان گونه که در بالا به آن اشاره کردیم، حافظه رم، حافظه کاری سیستم ما به حساب می‌آید. این رفت و آمد میان پردازنده و هارد دیسک است که اطلاعات قابل خواندن و فوری را به ترتیب در زمان‌های متفاوت در خود نگهداری میکند. امروزه، همه‌ی ما میدانیم که این حافظه رم در مدل‌های گوناگونی تولید و ساخته می‌شود. برای مثال می‌توانیم به مدل‌های ۲ گیگابایتی، ۴ گیگابایتی، ۸ گیگابایتی و سایر موارد اشاره کنیم. این عدد نشان می‌دهد که هر بار، حافظه رم این بار از داده را ذخیره سازی میکند. سرعت کلاک براساس مگاهرتز اندازه گیری می‌شود و بیان میکند سرعت حافظه رم شما در هنگام ارتباط با سی پی یو است که می‌تواند اطلاعات را خوانده و بنویسد. در نتیجه، به‌عنوان یک قاعده کلی، اغلب موقع استفاده از برنامه‌های رم با تقاضاهای زیاد همانند فتوشاپ، رم سرعت و عملکرد بهتری خواهند داشت.

می‌دانیم که حداکثر سرعت حافظه رم  DDR3 در حد ۲۱۳ مگاهرتز است. در برابر، حافظه رم 4 DDRنیز با سرعت ۲۱۳ مگاهرتز آغاز شده و توانسته تا حداکثر ۴۸۰۰ مگاهرتز نیز برسد که یعنی سرعت جا به جایی بسیار سریع‌تر از آن است. این موضوع باعث می‌شود که حافظه رم DDR4 یک قدم دیگر بهتر از نسل پیشین خود عمل کند.


الگوریتم تازه‌سازی

برای اینکه به زبان ساده بخواهیم بگوییم؛ الگوریتم تازه سازی یا همان Refresh Rate، به این معناست که حافظه رم شما چند بار می‌تواند خود را نوسازی کند تا مطمئن شود که بیشتر از حد بیکار نخواهد بود. حافظه رم قدیمی DDR3 برای این منظور از 2 الگوریتم متفاوت استفاده می‌کند که عبارت هستند از الگوریتم AR برای بازخوانی خودکار و الگوریتم SR برای نو‌سازی خودکار. 

بسته به سناریو و مقدار استرس وارد شده به سیستم، این 2 می‌تواند تغییر کند. با این حساب، حافظه رم DDR4  فقط از نو‌سازی خودکار استفاده می‌کند؛ به این معناست که به صورت فعال حافظه رم نو‌سازی شده و تا وقتی ادامه پیدا می‌کند که این اطمینان وجود داشته باشد که هیچ اطلاعات تازه‌ای در انتظار پردازش نیست. چنین روندی باعث می‌شود که با حافظه رم DDR4، مصرف کمتری از انرژی را شاهد باشیم. این راه برای پیشرفت دهندگان نیز همیشه راحت خواهد بود که فقط از AR استفاده کرده و می‌توانند یک محصول کارآمد داشته باشند.

تاخیر زمانی

تاخیر، یا زمان بندی حافظه، تجزیه و تحلیل سرعت سریع حافظه رم شما هنگام انجام عملیات لازم برای خواندن یا نوشتن داده‌های ذخیره شده است و بدین شکل تعریف می‌شود. زمان بندی حافظه در نانو ثانیه اندازه گیری می‌شود و معمولا در چهار پارامتر اصلیCL ، RP،RCD و RAS نمایش داده می‌شود.

هر مقدار، مربوط به عملکرد مختلفی است که حافظه رم باید موقع مکان‌یابی اطلاعات استفاده شده توسط یک برنامه انجام دهد. بدون داشتن المان‌های فنی زیاد، می‌توانید فناوری حافظه رم را مثل صفحات گسترده اکسل در نظر بگیریم. موقع ذخیره‌سازی داده مورد نیاز، برنامه‌های سیستم کاربر، از سطرها و ستون‌ها استفاده میکنیم. در نتیجه، مواقعی که برنامه‌ای نیاز به استفاده از داده‌های ذخیره شده روی حافظه رم داشته باشد، این حافظه باید داده‌های مورد نیاز را با تعیین یک ستون و ردیف جدا از هم پیدا کند. در نتیجه، به عنوان یک قانون کلی، زمان بندی سریع‌تر اغلب به معنای عملکرد و کارآیی بهتر نیز خواهد بود.


با توجه به چنین نکته‌ای، نیاز است تاثیری که سرعت کلاک سریع روی برنامه زمانی حافظه رم شما دارد، گفته شود. از 10 یا 9 بار، هرچه سرعت کلاک بیشتر شود، تاخیر نیز سرعت کمتری خواهد داشت. این لزوما به معنای کندتر بودن حافظه رم شما نمی‌باشد، ولی به این معناست که زمان بندی آن کندتر خواهد بود. همان گونه که می‌دانیم، این تنها قسمتی است که عملکرد حافظه رم را تشکیل می‌یابد.

به بیان ساده تر، حافظه رم دی دی ار 3، اکنون با ۱۱ کلاک ساعت کار می‌کند که برای کامل خواندن به ۱.۷۵ نانو ثانیه زمان لازم دارد. از سویی دیگر، حافظه رم DDR4 نیز با ۱۵ کلاک ساعت کار می‌کند که برای انجام همان کار، به ۱۴.۰۶ نانو ثانیه زمان نیاز خواهد داشت. این اختلاف تقریبا دو درصدی است و  در نتیجه فرق چندان زیادی ندارد ولی بالاخره می‌توان روی آن حساب کرد.

ظرفیت حافظه

ظرفیت حافظه کلا در طی این 2 فناوری رو به جلو برده است و یک پیروزی کامل برای DDR4 محسوب می‌شود. مقدار حافظه اهمیت مخصوصی پیدا کرده و تا وقتی که به تسک‌های چند وظیفه‌ای یا بازی کردن نگاه کنیم، ظرفیت بیشتر یکی از دلایل مهمی به شمار می‌رود که استفاده کنندگان حافظه رم DDR4  را انتخاب کنند. حافظه رم 3 DDR از ۵۱۲ مگابایت تا ۸ گیگابایت ارائه شده است و این در صورتی است که حافظه رمDDR4 ، در مقایسه، از گیگابایت تا 16 گیگابایت را پشتیبانی نماید. این یعنی حافظه رم DDR4  به طور بالقوه می‌تواند دوبرابر حافظه  DDR3  را در خود جای دهد. بدون داشتن اطلاعاتی از قبل، مزایای ظرفیت بیشتر حافظه رم، به صورت پیوسته قابل توجه بوده است و مطمئنا موقع بالا بردن ظرفیت حافظه رم، فرق زیادی را در عملکرد مشاهده خواهیم کرد.

فرق حافظه رم DDR4 در برابر حافظه رم DDR3 از نظر قیمت

در نتیجه، به سوال بزرگی که اکثر خریداران می‌خواهند درباره آن میخواهند بدانند می‌رسیم و آن هم هزینه است. فکر می‌کنید فرق هزینه میان حافظه رم  DDR4 و DDR3 چگونه خواهد بود؟ آیا حافظه رم DDR4 ارزش سرمایه گذاری زیادی را دارد؟ در نتیجه، برای جواب کوتاه به سوال قبلی، باید گفت که حافظه رم DDR4 صد در صد ارزش بهتری برای خرید دارد. اگر 5 سال قبل تصمیم داشتیم به این سوال جواب دهیم، یقینا فکر دیگری خواهیم داشت. خوشبختانه امروزه حافظه رمDDR4 ، به‌صورت کامل حافظه رم DDR3 را از رده خارج کرده است.

اگر اجزای کامپیوتر شخصی ما از فناوری نسل انتهایی استفاده می‌کند، همیشه توصیه شده است که تمام ساختار خود را ارتقا دهید. اکنون یک سری اجزای ارزان در بازار وجود دارد. این یعنی شما می‌توانید با هزینه‌ای کمتر از ۳۰۰ دلار، یک کامپیوتر شخصی خود را توسعه و ارتقا بدهید.

عملکرد کارکرد همزمانDDR3  و DDR4 

فرق حس شده دیگری که میان 2 نوع حافظه رم DDR3  و DDR4 وجود دارد، نحوه قرارگیری فیزیکی پین‌ها در هر ماژول است. حافظه رم DDR3 از کانکتور 240 پین استفاده می‌کند و فرقی که میان این 2 حافظه رم وجود دارد، باعث چنین اختلافی می‌شود. حال شاید این سوال را داشته باشید که چرا این تفاوت وجود داشته است؟ مادربرد و پردازنده‌ای که با حافظه رم DDR3  کار می‌کند، نمی‌تواند با حافظه رم  DDR فور کار کند و عکس این قضیه هم هست. اتصالات گوناگون، اطمینان می‌دهند که هیچ کس به صورت تصادفی نوع اشتباهی از حافظه را نصب نخواهد کرد. همچنین باید توجه داشته باشید که کل حافظه رم‌ها با کل پردازنده‌ها حتی با قرار گرفتن در مادربرد کار نمی‌کنند. به این ترتیب شما باید زمانی را برای تحقیق کنار گذاشته و از سازگاری کل قسمت‌های کامپیوتر شخصی خود اطمینان پیدا کنید. شما می‌توانید از ابزارهای عالی کاربری در این زمینه استفاده کرده و دقت کنید که چه قطعه‌هایی با همدیگر کار می‌کنند و چه المان‌هایی چنین شرایطی را ندارند.

همچنین باید اشاره‌ای هم به حافظه رم DDR3 L داشته باشیم. این حافظه رم دارای پین‌های یکسان بوده و با هر پردازنده و مادربردی که با حافظه رم DDR3 کار کند، کار خواهد کرد. اکنون فرق بین آن‌ها در چیست؟ حافظه رم DDR3L می‌تواند هم در ۱.۵ ولت و هم در ۱.۳۵ ولت کار کند و این به گونه‌ای است که حافظه رم DDR3 تنها در ۱.۵ ولت کار می‌کند.


سخن پایانی

با تمامی این تفاسیر، ما امیدوار هستیم که این مطلب بتواند برای شما آموزنده باشد و توانسته باشید که پاسخ کلیه سوالات خود را از آن دریافت نمائید. ما تلاش کردیم مهمترین تفاوت‌های حافظه رم DDR4 و DDR3 را برای شما شرح دهیم تا دید بهتری نسبت به حافظه رم به شما بدهیم. اگر سوالی دارید یا دوست دارید که اطلاعات کاملی از این موضوع دریافت کنید، می‌توانید در کامنت‌ها آن را مطرح کنید.