نقد و بررسی کارت گرافیک AMD Radeon RX 7900
بیشتر مواقع وقتی صحبت از کارت گرافیک میشود اولین تصویری که در ذهن خیلی از ما شکل میگیرد یکی از کارتهای گرافیک GeForce از برند Nvidia است. بیدلیل هم نیست؛ عملکرد کارتهای گرافیک GeForce به قدری خوب بوده که در ذهن بسیاری، کارت گرافیک یعنی GeForce! اما از این حرفها که بگذریم باید بگوییم کارتهای گرافیک شرکت Nvidia درست مثل پردازندههای برند اینتل یک رقیب هم دارند که همان کارتهای گرافیک برند AMD باشد. این کارتها کلا با نام شاخص Radeon شناخته میشوند. در این مقاله قصد داریم شما را با یکی از قدرتمندترین کارتهای گرافیک Radeon یعنی Radeon RX 7900 آشنا کنیم.
مدلهای کارت گرافیک AMD Radeon RX 7900
کارت گرافیک RX 7900 در دو مدل XT و XTX به بازار عرضه شده که مدل XTX آن تا حدودی بهتر از مدل XT است اما نه خیلی. در جدولی که در زیر آوردهایم میتوانید علاوه بر اطلاع از برخی از مشخصات فنی این دو مدل از تفاوتهای آنها نیز مطلع شوید.
مشخصات فنی | کارت گرافیک RX 7900 XT | کارت گرافیک RX 7900 XTX |
معماری | RDNA3 | RDNA3 |
فناوری ساخت | 5 نانومتری | 5 نانومتری |
تعداد ترانزیستورها | 57.7 میلیارد ترانزیستور | 57.7 میلیارد ترانزیستور |
سرعت پایه پردازنده | 2 گیگاهرتز | 2.3 گیگاهرتز |
میزان حافظه اختصاصی (VRam) | 20 گیگابایت | 24 گیگابایت |
رابط (باس) حافظه | 320 بیت | 384 بیت |
پهنای باند حافظه | 2900 گیگابیت بر ثانیه | 3500 گیگابیت بر ثانیه |
میزان حافظه کش (AMD Infinity Cache) | 80 مگابایت | 96 مگابایت |
تعداد واحدهای اجرا (Execution Units) | 84 | 96 |
تعداد واحدهای خروجی رندر (ROP) | 160 | 192 |
تعداد واحدهای سایهروشن (Shading Units) | 5376 | 6144 |
تعداد واحدهای ردگیری شعاع نور (Raytracing Units) | 84 | 96 |
توان مصرفی | 315 وات | 355 وات |
همانطور که گفتیم و از جدول بالا هم برمیآید کارت گرافیک RX 7900 XTX تا حدودی بهتر از برادر کوچکترش یعنی RX 7900 XT است و البته قیمت آن هم به طور معمول تا 5 میلیون تومان از آن گرانتر است. در اینجا لازم میدانیم متذکر شویم که منظور ما از کارت گرافیک RX 7900 در ادامه این مقاله، مدل XTX آن است. هر عملکردی که این مدل داشته باشد، عملکرد مدل XT آن چیزی بین 5 تا 10 درصد ضعیفتر است.
یک مقایسه جالب!
شاید اگر در مورد مشخصات، به خصوص مشخصات فنی یک کارت گرافیک صحبت شود بسیاری از کاربران نتوانند به یک جمعبندی کلی در مورد عملکرد آن برسند اما از آنجا که برخی از کاربران و به خصوص گیمرها با کارتهای گرافیک GeForce RTX آشنایی بیشتری دارند اگر این عملکرد با عملکرد کارتهای RTX مقایسه شود درک بهتری از قدرت کارت مورد مقایسه (در این مورد خاص، کارت گرافیک Radeon RX 7900) بدست خواهد آمد و دیگر هر کسی خواهد فهمید که کارت مذکور از لحاظ قدرت پردازش در چه سطحی قرار میگیرد.
مقایسهای که در بالا از آن صحبت کردیم عملا توسط یکی از سایتهای نقد و بررسی و به شکلی جالب انجام شده به این صورت که به کارت مورد مقایسه امتیاز 100 و به سایر کارتها با توجه به عملکردشان در مقایسه با کارت مذکور، امتیاز کمتر یا بیشتر از 100 داده شده است. شایان ذکر است که این مقایسه بر اساس عملکرد کارتها در سه تست 3DMark 11، Fire Strike و Time Spy انجام شده و نتایج به ترتیب زیر بوده است:
کارت گرافیک | امتیاز |
Radeon RX 7900 XTX | 100 |
Radeon RX 7900 XT | 97 |
GeForce RTX 4080 | 102 |
GeForce RTX 4090 | 110 |
GeForce RTX 3090 | 84 |
83 | |
GeForce RTX 3070 Ti | 73 |
69 |
همانطور که از جدول بالا برمیآید عملکرد کارت گرافیک Radeon RX 7900 XT کمی ضعیفتر، کارت گرافیک GeForce RTX 4080 کمی بهتر و کارت گرافیک GeForce RTX 4090 تا حدودی بهتر از کارت گرافیک Radeon RX 7900 XTX بوده است اما عملکرد کارت مذکور (XTX) به شکل محسوسی از کارتهای گرافیک GeForce RTX سری 30 بهتر بوده است.
آیا کارت گرافیک AMD Radeon RX 7900 به درد گیمینگ میخورد؟
به طور قطع بله! قدرت پردازش کارت گرافیکAMD Radeon RX 7900 عمدتا از سری 30 کارتهای گرافیک GeForce RTX بیشتر بوده و با سری 40 این کارتها رقابت میکند. این در حالی است که کارت گرافیک GeForce RTX 3070 که از لحاظ قدرت پردازش بین کارتهای GeForce RTX سری 30 متوسط است توانسته جدیدترین بازیها را در بیشتر موارد با سنگینترین تنظیمات گرافیکی در وضوح تصویریFull HD با فریم ریت بالای 90 اجرا کند. همانطور که میدانید برای اجرای روان بازیها، فریم ریت 60 کافی است.
حالا خودتان حساب کنید وقتی یک کارت گرافیک متوسط از سری GeForce RTX 30 چنین عملکردی در بازیها دارد عملکرد کارت گرافیک Radeon RX 7900 که با سری 40 از کارتهای گرافیک GeForce RTX رقابت میکند چه خواهد بود. به نظر ما بهتر است این عملکرد را در عمل هم ببینیم.
عملکرد کارت گرافیک Radeon RX 7900 در اجرای بازیها
شاید برای یک گیمر هیچ چیزی جذابتر از این نباشد که بداند کارت گرافیک موردنظرش عملا در بازیها چه عملکردی داشته است. بد نیست بدانید این عملکرد با توجه به تعداد فریمهایی که یک کارت گرافیک میتواند در واحد ثانیه نشان دهد (اصطلاحا فریم ریت) سنجیده میشود و هر چقدر تعداد این فریمها بیشتر باشد بهتر است. بازی که با فریم ریت بین 30 تا 40 اجرا شود قابل بازی کردن است اما حرکتها در آن روان نیستند. برای اینکه حرکتها در بازی کاملا روان به نظر برسند بازی باید با حداقل فریم ریت 60 یا بیشتر اجرا شود.
برای اینکه بدانید عملکرد کارت گرافیک Radeon RX 7900 در اجرای بازیها چطور بوده است تعداد فریمهایی که این کارت گرافیک در واحد ثانیه در بازیهای مختلف نشان داده یا اصطلاحا همان فریم ریتش را در جدول زیر آوردهایم. همچنین فریم ریت چند کارت از بهترین کارتهای گرافیک GeForce RTX را نیز آوردهایم تا بتوانید عملکرد این کارت گرافیک را با آنها در اجرای بازیها مقایسه کنید. شایان ذکر است که تمام بازیها با سنگینترین تنظیمات گرافیکی و در وضوح تصویری Full HD اجرا شدهاند.
نام بازی | Radeon RX 7900 XTX | Radeon RX 7900 XT | GeForce RTX 4090 | GeForce RTX 4080 | GeForce RTX 3090 |
The Callisto Protocol (2022) | 158 | 145.3 | 200 | 170.6 | 132.7 |
Need for Speed Unbound (2022) | 142.5 | 134 | 154 | 140 | 140 |
Spider-man Miles Morales (2022) | 163 | 156.5 | 176 | 158 | 169.5 |
Call of Duty - Modern Warfare 2 (2022) | 271 | 255 | 257 | 217 | 138 |
God of War (2022) | 185 | 164.6 | 209 | 164.6 | 120 |
Far Cry 6 (2021) | 183.6 | 181.7 | 178 | 169 | 139.5 |
Metro Exodus (2019) | 183.5 | 165 | 194.5 | 178 | 134 |
Shadow of the Tomb Raider (2018) | 301 | 283 | 304 | 295 | 201.6 |
همانطور که در جدول بالا میبینید کارت گرافیک Radeon RX 7900 XTX هیچ بازی را با فریم ریت زیر 140 اجرا نکرده که عالی است. همچنین اگر بازی Callisto Protocol را نادیده بگیرید عملکرد این کارت گرافیک در بازیهای مذکور از کارتهای گرافیک همردیف خود به غیر از GeForce RTX 4090 بهتر بوده است (فریم ریت آن بیشتر است). در بازی Callisto Protocol هم فقط از کارت گرافیک GeForce RTX 4080 عقب افتاده اما در سایر بازیهای از آن هر چند خیلی جزئی ولی جلوتر بوده است.
حتی اگر دقت کنید عملکرد کارت گرافیک Radeon RX 7900 XTX در دو بازی Far Cry 6 و Call of Duty - Modern Warfare 2 از کارت گرافیک GeForce RTX 4090 نیز بهتر بوده است. البته اگر کارت گرافیک GeForce RTX 3090 را کنار بگذاریم، تفاوتها عمدتا در حد 10 یا 20 فریم خواهد بود که در فریم ریتهای بالا چنین تفاوتی اصلا احساس نمیشود. با این حال جدول فوق نشان میدهد که کارت گرافیک Radeon RX 7900 XTX قدرتی در حد GeForce RTX 4080 دارد اما به سختی میتواند خود را به پای GeForce RTX 4090 برساند لیکن از طرف دیگر قیمت آن هم تا 30 میلیون تومان کمتر از GeForce RTX 4090 است.
عملکرد کارت گرافیک Radeon RX 7900 در وضوحهای تصویری مختلف
بد نیست از عملکرد کارت گرافیک Radeon RX 7900 در اجرای جدیدترین بازیها (همانهایی که در بالا ذکر شد) در وضوحهای تصویری مختلف نیز مطلع شوید. قطعا انتظار میرود تعداد فریمها با افزایش وضوح تصویری کاهش پیدا کند اما بیایید ببینیم این کاهش تا چه اندازه است. شایان ذکر است که بازیهای زیر با سنگینترین تنظیمات گرافیکی و در وضوحهای تصویری Full HD (1902*1080)، QHD که از 2K بالاتر است (1440*2560) و 4K (3840*2160) اجرا شدهاند.
نام بازی/وضوح تصویری | Full HD | QHD | 4K |
The Callisto Protocol (2022) | 158 | 125 | 77 |
Need for Speed Unbound (2022) | 142 | 124 | 86 |
Spider-man Miles Morales (2022) | 162 | 146 | 97 |
Call of Duty - Modern Warfare 2 (2022) | 271 | 200 | 124 |
God of War (2022) | 185 | 153 | 102 |
Far Cry 6 (2021) | 183 | 176 | 124 |
Metro Exodus (2019) | 183 | 154 | 103 |
Shadow of the Tomb Raider (2018) | 301 | 230 | 130 |
همانطور که میبینید فریم ریت حتی در وضوح تصویری 4K نیز هیچ گاه زیر 70 فریم نبوده و در بیش از نیمی از بازیهای بالا بالاتر از 100 بوده است. این در حالی است که حرکتها در بازی که با فریم ریت 60 اجرا شود کاملا روان خواهند بود.
محصول مرتبط : رم کامپیوتر
پردازنده اصلی هم مهم است!
بدون شک وجود یک پردازنده اصلی قوی در اجرای بهتر بازیها موثر خواهد بود چرا که تمام پردازشهای یک بازی پردازشهای گرافیکی نیستند و انجام بخشی از آنها به عهده پردازنده اصلی است. بازیهایی که در بالا از آنها یاد شد همه در سیستمی اجرا شدند که پردازنده اصلی آن AMD Ryzen 9 بود. در مورد قدرت پردازش این پردازنده باید بگوییم در عملکرد تکی هستهها کمی و در عملکرد گروهی هستهها به شکل قابلتوجهی بهتر از پردازندههای Core i9 و پردازندههای Core i7 نسل دوازدهم بوده است.
به طور قطع اگر انتظار چنین فریم ریتهای خوبی را داشته باشید باید پردازنده کامپیوترتان حداقل Core i7 نسل دوازدهم باشد. البته این بدان معنا نیست که با پردازندههای دیگر مثل Core i7 نسل یازدهم نمیشود بازی کرد اما فریم ریتها حتما افت خواهند کرد. با این وجود چون فریم ریتها در وضوح تصویری Full HD در حد 150 فریم در ثانیه و بالاتر هستند حتی اگر از پردازنده اصلی ضعیفتری استفاده شود و فریم ریتها افت کنند باز هم احتمال آنکه به زیر 60 فریم برسند خیلی کم است و همان طور که قبلا هم گفته شد اجرای یک بازی با فریم ریت 60 کاملا روان خواهد بود. اما دیگر نباید انتظار اجرای خوب بازیها (بالای 60 فریم) را در وضوحهای تصویری QHD و 4K داشت.
عملکرد کارت گرافیک Radeon RX 7900 در اجرای برنامههای گرافیکی
برای سنجش عملکرد کارت گرافیک Radeon RX 7900 سراغ تستهای Pugetbench رفتیم. هر کارت گرافیکی در این تستها از جهات مختلف همچون رمزگذاری (Encode) و رمزگشایی (Decode) فایلهای ویدیویی مورد آزمایش قرار میگیرد و در نهایت امتیازی به آن تعلق میگیرد که نشاندهنده قدرت پردازش آن در مقایسه با کارتهای گرافیک دیگر است.
در زیر نتایج تست کارت گرافیک Radeon RX 7900 XTX را در اجرای برنامههای Adobe After Effects، Adobe Premier Pro و DaVinci Resolve Studio که یک برنامه ویرایش ویدیویی است میتوانید ببینید. برای درک بهتر عملکرد این کارت گرافیک، امتیاز دو کارت گرافیک GeForce RTX 4090 و GeForce RTX 4080 را نیز آوردهایم.
نام برنامه/ کارت گرافیک | Radeon RX 7900 XTX | GeForce RTX 4090 | GeForce RTX 4080 |
DaVinci Resolve Studio 18.0.3 | 2655 | 2653 | 2478 |
Adobe Premier Pro 22.6.2 | 1364 | 1472 | 1425 |
Adobe After Effects 22.4 | 1322 | 1323 | 1356 |
همانطور که از جدول بالا برمیآید به غیر از برنامه Adobe Premier Pro که کارت گرافیک Radeon RX 7900 XTX تا 8 درصد ضعیفتر از کارت گرافیک GeForce RTX 4090 عمل کرده در دو برنامه دیگر اختلافها اندکند و حتی این کارت گرافیک در برنامه DaVinci Resolove Studio یکی دو امتیاز بیشتر آورده است. در اجرای برنامه Adobe Premier Pro باید بگوییم کارت گرافیک Radeon RX 7900 XTX عملکردی در حد کارت گرافیک GeForce RTX 3090 داشته که در تستهای مشابه امتیاز 1370 را بدست آورده است.
نتیجه کلی اینکه در اجرای برنامههای گرافیکی تفاوت فاحشی بین کارتهای گرافیک مذکور وجود ندارد و همه آنها تقریبا عملکرد مشابهی دارند اما وقتی صحبت از برنامههای طراحی بازی و رندرینگ (تبدیل مدل سه بعدی به تصویر) میشود کارت گرافیک Radeon Rx 7900 XTX به شکل قابلتوجهی ضعیفتر از کارتهای گرافیک GeForce RTX 4090 و GeForce RTX 4080 عمل کرده است.
گروهی این سه کارت گرافیک را با دو برنامه Unreal Engine 4.26 و Blender 3.3.0 تست کرده که اولی به شکل گستردهای در ساخت بازیهای کامپیوتری و دومی برای رندرینگ استفاده میشود. تعداد فریمهای بدست آمده در برنامه Unreal Engine با این سه کارت گرافیک به ترتیب عبارتند از: 92 فریم با کارت گرافیک RTX 4090 GeForce 66 فریم با کارت گرافیک GeForce RTX 4080 و 39 فریم با کارت گرافیک Radeon RX 7900 XTX. همچنین امتیاز سه کارت گرافیک مذکور در برنامه Blender 3.3.0 به ترتیب زیر بوده است: کارت گرافیک GeForce RTX 4090 امتیاز 12427، کارت گرافیک GeForce RTX 4080 امتیاز 9366 و کارت گرافیک Radeon RX 7900 XTX امتیاز 3492.
همانطور که میبینید عملکرد کارت گرافیک Radeon RX 7900 XTX در اجرای برنامههای طراحی بازی و رندرینگ مثل Unreal Engine و Blender به شکل چشمگیری ضعیفتر از کارتهای گرافیک GeForce RTX از سری 40 بوده است (تا سه برابر) و شاید یکی از دلایل قیمت کمتر آن در مقایسه با این کارتها همین باشد. به هر حال اگر کار شما طراحی بازی یا رندرینگ است توصیه اکید ما به شما استفاده از کارتهای گرافیک GeForce RTX است که عملکرد بسیار بهتری در این زمینه دارند.
پورتها
کارت گرافیک Radeon RX 7900 XTX دارای یک پورت HDMI برای اتصال به نمایشگرها و دستگاههای خارجی که این پورت را دارند، دو پورت Display 2.1 با قابلیت انتقال 80 گیگابیت در ثانیه که تقریبا دو برابر پورت HDMI است و یک پورت USB 3.0 نوع C است. رابط این کارت گرافیکی (بخش اتصال آن به مادربورد) نیز PCI Express 4.0 x16 است که در حال حاضر جدیدترین نسخه PCI Express با بیشترین پهنای باند است. پهنای باند این نسخه، 32 گیگابیت در ثانیه است که دو برابر PCI Express 3.0 است. همچنین پهنای باند نوع x16 آن به ترتیب دو، چهار و هشت برابر بیشتر از انواع x8، x4 و x2 همین نسخه است. ضمنا کارت گرافیک Radeon RX 7900 XTX امکان نمایش تصویر در چهار نمایشگر را به صورت همزمان دارد.
سخن آخر
اگر قصدتان از خرید کارت گرافیک اجرای جدیدترین بازیها و برنامههای گرافیکی است ولی از طرف دیگر میخواهید هزینه کمتری بپردازید باید بگوییم کارت گرافیک Radeon RX 7900 XTX مخصوص شماست! قدرت پردازش این کارت گرافیک در اجرای بازیها و برنامههای ویرایش عکس و ویدیو مثل ادوب پرمیر در حد سری 40 از کارتهای گرافیک GeForce RTX و هیچ حرف و حدیثی را باقی نمیگذارد اما این کارت به دلایلی که در بالا ذکر شد برای ساخت بازی و رندرینگ مناسب نیست و شاید یکی از دلایل کمتر بودن قیمت آن هم همین باشد. در یک کلام، اگر بازیساز هستید باید بگوییم این کارت گرافیک برایتان مناسب نیست ولی اگر بازیباز (گیمر) هستید یا میخواهید با برنامههای گرافیکی سنگین مثل ادوب فتوشاپ یا پرمیر کار کنید این کارت گرافیک در حدی عالی انتظارات شما را برآورده خواهد کرد.
حیف که مدل XTX به مشکل خورد